LVB jongeren en verslavende middelen

De Lichtenvoorde stelt niet dat het gebruik van verslavende maken van deze middelen. De Lichtenvoorde ziet, daar waar dit aan de orde is, het leren omgaan met dergelijke middelen als een subdoel bij het begeleiden van jeugdigen met een Licht Verstandelijke Beperking (LVB). Omgaan met middelen verboden is en ontkent niet dat jongeren gebruik middelen en problematisch gebruik moet niet het belangrijkste begeleidingsdoel zijn en het gebruik dus niet het hoofdprobleem. Wel is hierbij denkbaar dat een samenwerking wordt aangegaan met organisaties die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van middelengebruik en verslavingsproblematiek.

In aanraking komen met verslavende middelen

Bijna iedereen komt op een bepaald moment in zijn leven wel met alcohol- of drugsgebruik, of met een ander middel dat verslavend kan werken, in aanraking. Dit kan zijn binnen het gezin, in het uitgaansleven, op het werk, op school of in de vriendenkring. Op een juiste manier reageren op het gebruik van een ander is geen eenvoudige zaak. Waarschuwen of verbieden helpt doorgaans niet.

Wat vaak wel helpt is een openhartig gesprek, zonder vooroordelen. Het is daarbij goed om te weten dat experimenteergedrag over het algemeen niet snel ontspoort als de betrokken persoon niet uit verveling gebruikt, zelfstandig is, ‘nee’ kan zeggen en met tegenslag kan omgaan. Juist hier liggen echter enige aandachtspunten voor LVB-jongeren: Ook zij komen, net als anderen, of juist soms nog meer dan anderen, in aanraking met middelen, die een verslavende werking kunnen hebben. Het risico van het gebruiken van dergelijke middelen is dan bij hen groter door:

- Gebruik uit eenzaamheid, of om er bij te horen;
- Gebrek aan kennis van de middelen en het missen van (cognitieve) vaardigheden om de risico’s van gebruik te overzien;
- Moeite om “nee” te zeggen, maat te houden, of een grens te stellen. Daarnaast zijn er vaak nog factoren van psychisch-medische of sociale aard:
- Door gebruik van medicijnen, epilepsie of andere aandoeningen kunnen de negatieve effecten van gebruik groter zijn;
- Medicatie die is bedoeld voor gedragsverandering kan op zich al verslavend zijn, maar de werking kan ook nog eens beïnvloed worden door alcohol of drugs;
- Door gebruik van deze middelen kunnen de verstandelijke vermogens nog verder achteruit gaan, waardoor het nog moeilijker wordt zich te handhaven.
- Ook kleinere hoeveelheden alcohol of drugs kunnen juist bij deze jeugdigen al snel invloed hebben op gedrag, stemming en het functioneren.
- Zij krijgen vaker te maken met zaken als agressie, fysiek en/of verbaal geweld, trauma’s, seksueel misbruik, zichzelf beschadigen of een overdosis.
- Vaker dan anderen komen zij in aanraking met politie en justitie en vaker dan anderen verliezen zij hun alledaagse structuur.

Alle reden dus om juist bij LVB-jongeren alert te zijn op signalen van gebruik en weten hoe hier mee om te gaan. De Lichtenvoorde heeft daarom goede afspraken met de verslavingszorg en werkt met hen nauw samen. Onze medewerkers zijn opgeleid in het herkennen van gebruik en verslaving(sgedrag). Tevens zijn zij getraind in het bespreken en aanpakken van deze problematiek.

Geen verslavende middelen in kindergroepen!

In (LVB-)kindergroepen zal gebruik van alle middelen ontmoedigd worden. Ondanks dat alcohol en tabak niet onder de 18 jaar verkocht mogen worden, wil dat niet zeggen dat gebruik daarvan niet voorkomt onder deze leeftijd. Medewerkers van De Lichtenvoorde werken op geen enkele wijze mee aan gebruik van middelen door kinderen onder de 18 jaar. Waar het toch voorkomt zullen acties uitgezet worden als uitleg over de schadelijke werking van deze middelen en zo veel als mogelijk zal geprobeerd worden gebruik te voorkomen.

Experimenteren met alcohol en softdrugs

Bij kinderen boven de 18 jaar, die binnen deze groepen wonen, is experimenteren met alcohol en softdrugs soms nadrukkelijk aan de orde. Ook hier zal de begeleiding echter gereserveerd staan ten opzichte van gebruik van alcohol en softdrugs. De basis is dat er in huis niet gedronken of geblowd wordt. Eventueel kan, bij een bijzondere gelegenheid, buitenshuis gebruik van licht alcoholische alcohol toegestaan zijn. Aandachtspunt daarbij is steeds de invloed van middelen op medicatie die de jongeren gebruiken. Bespreekbaar maken van het gebruik van verslavende middelen en voorlichting zijn onderdeel van de begeleiding.

Bij vormen van fase- of trainingshuizen kunnen afspraken gemaakt worden over het in bezit hebben en gebruik van licht alcoholische drank en/of softdrugs. Een doel is hier vooral om jongeren te leren om te gaan met de middelen, die overal voor het grijpen liggen en waar ze vrij ontvankelijk voor zijn, op een aanvaardbare, verantwoorde manier.

Omgaan met verslavende middelen
Het (leren) omgaan met verslavende middelen is een onderdeel van het (voorlopig) zorgplan. Een onderdeel van de intake (bij LVB jongeren) is het item middelengebruik. Het risico dat gebruik niet gezien wordt of onvoldoende aandacht krijgt, wordt daarmee ondervangen. Waar nodig kunnen duidelijke afspraken gemaakt en/of leerdoelen gesteld worden met de cliënt.

Grenzen aangeven

Waar nodig kan en moet door het team een grens gesteld worden. Dit is bijvoorbeeld als alcohol een averechtse werking heeft op het gedrag, of het dagelijks functioneren, al dan niet door het tevens gebruiken van medicijnen. Het gebruik van alcohol of softdrugs is geen aanleiding om de dienstverleningsovereenkomst te beëindigen, tenzij:
- De doelen in het zorgplan en/of de behandeling volstrekt niet meer haalbaar zijn door het gebruik;
- Het gebruik ernstige gevolgen heeft voor de dagelijkse routine en/of de groepssfeer.
Uiteraard wordt eerst, samen met de jongere, geprobeerd het gebruik onder controle te krijgen.

Beëindigen dienstverlening

Bij echte verslaving of chronisch gebruik van harddrugs (hier valt alcohol ook onder) ziet De Lichtenvoorde zich genoodzaakt de dienstverlening te beëindigen en de cliënt aan te melden en/of over te dragen aan organisaties die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van middelengebruik en verslavingsproblematiek. Dealen wordt absoluut niet getolereerd en is reden tot beëindigen van de dienstverleningsovereenkomst.

Gewijzigd Document Download
17 mei 2013 Middelengebruik